Floaters en flitsen (zwarte stippen)

Wat merk je als je last hebt van floaters

Floaters verschijnen als donkere vormen die door je zichtveld bewegen. Ze kunnen eruitzien als kleine stippen of vlekjes, dunne draadjes of kronkelige lijntjes, of als zwevende vlekken en spinnenwebben. Je zult ze waarschijnlijk meer opmerken als je naar iets eenvoudigs en helders kijkt, zoals een heldere lucht of een witte muur. Ze bewegen meestal als je je ogen beweegt en drijven langzaam verder wanneer je je ogen stilhoudt.

Wat merk je bij flikkeringen

Deze verschijnen meestal als kortstondige flitsen of flikkeringen van licht, vooral aan de rand van je zichtveld. Ze kunnen eruitzien als kleine strepen, korte uitbarstingen (zoals een cameraflits) of als een flikkering aan de zijkant van je oog. Je merkt ze misschien meer als het donker is of als je je ogen snel beweegt. Een symptoom van netvliesloslating is verlies van zicht, of een donkere sluier of gordijn dat vanaf de rand van je zichtveld naar binnen kruipt.

Oorzaken van floaters en flitsen

Floaters en flitsen zijn vaak onschuldig, maar sommige kunnen op een groter probleem wijzen.

Achtersteglasvocht loslating (PVD)

Dit is de meest voorkomende oorzaak van floaters en flitsen. Het gebeurt vanzelf naarmate we ouder worden – het glasvocht in het oog begint te krimpen en trekt zich los van het netvlies. Je kunt floaters zien die lijken op draadjes, stippen of spinnenwebben die door je zichtveld drijven, soms met flitsen aan de randen. Meestal trekt het zich met de tijd terug en is behandeling niet nodig.

Netvliesscheur of loslating

In sommige gevallen kan het krimpende glasvocht te hard aan het netvlies trekken en een scheur veroorzaken – dat kan leiden tot een loslating als het niet wordt behandeld. Let op: een plotselinge toename van floaters, lichtflitsen of een schaduw of donker gordijn in je zicht. Dit is een spoedgeval en moet direct behandeld worden om permanent zichtverlies te voorkomen. Netvliesscheuren kunnen vaak worden afgesloten met laserbehandeling. Als het netvlies losgelaten is, is een operatie nodig.

Vitreomaculair tractie

Soms trekt het glasvocht aan het centrale deel van het netvlies (de macula) in plaats van er netjes van los te komen. Dit kan wazig zicht en lichtflitsen veroorzaken. Het komt vaker voor bij mensen met andere oogaandoeningen en kan behandeling nodig hebben als de trek ernstig is.

Oogmigraine

Flitsen of zigzagpatronen in je zicht – soms met wazige plekken of tijdelijk verlies van zicht – kunnen wijzen op een oogmigraine. Deze gaan vaak vanzelf over, maar kunnen onrustig voelen als je er nog nooit één hebt gehad. Als je twijfelt, is het verstandig het te laten controleren.

Hoe worden floaters en flitsen getest en gediagnosticeerd?

Maak je je zorgen over plotselinge lichtflitsen of zwarte puntjes in je zicht? Neem contact op met je huisarts.

Vraag je je af of een oogarts een floater kan zien? Het antwoord is ja. Tijdens een controle bij de oogarts gebruiken ze oogdruppels om je pupil te verwijden. Zo kunnen ze de achterkant van je oog en het glasvocht beter bekijken.

Terwijl je pupillen verwijd zijn, kunnen ze ook je netvlies controleren op scheurtjes of loslating.

Behandelingen voor flitsen en floaters

Een floater is meestal niets om je zorgen over te maken en verdwijnt vaak vanzelf zonder behandeling. In sommige gevallen kan een laserbehandeling (vitreolyse genoemd) worden gebruikt om ze kleiner te maken en minder zichtbaar te laten zijn, hoewel het niet voor iedereen geschikt is. Bij ernstigere gevallen kan een operatie (een vitrectomie) worden overwogen. Dit houdt in dat het glasvocht uit het oog wordt verwijderd en vervangen door een heldere vloeistof.

Als er schade aan het netvlies is, kan lasertherapie of een andere operatie nodig zijn. Als je plotseling veranderingen merkt of je zicht wordt beïnvloed, negeer het dan niet. Laat je ogen zo snel mogelijk nakijken.

Wie loopt er risico op floaters en flitsen?

De meeste mensen beginnen floaters op te merken naarmate ze ouder worden; dat hoort bij het ouder worden van onze ogen. Er zijn echter enkele situaties en factoren die het aantal floaters dat je ervaart kunnen vergroten of ervoor kunnen zorgen dat je er meer last van hebt. Onder andere:

Bijziendheid

Bijziendheid, ook wel myopie genoemd, is een veelvoorkomende situatie waarbij objecten in de verte moeilijk te zien zijn, maar objecten van dichtbij duidelijk zichtbaar zijn. Bij bijziendheid is de oogbol langer dan normaal en wordt het netvlies over een grotere afstand uitgerekt, waardoor het meer risico loopt op situaties zoals netvliesloslating.

Lees meer over bijziendheid.

Diabetes

Diabetes kan een zichtcomplicatie veroorzaken die diabetische retinopathie heet. Diabetische retinopathie ontstaat wanneer de bloedvaten in het oog geblokkeerd raken, waardoor de bloedtoevoer naar het netvlies stopt. Dit kan leiden tot schade aan het netvlies en langdurige problemen met je zicht.

Lees meer over diabetische retinopathie.

Recente staaroperatie

Een staaroperatie houdt in dat de lens in het oog wordt vervangen om troebel zicht te herstellen. Dit kan een oogontsteking en veranderingen in het glasvocht veroorzaken, waardoor floaters meer opvallen. Deze zwarte vlekjes in je zicht zullen waarschijnlijk na verloop van tijd verdwijnen naarmate het oog geneest.

Lees meer over staar.

Oogontsteking (uveïtis)

Een ontsteking van het glasvocht, ook bekend als uveïtis , kan ervoor zorgen dat er deeltjes in het glasvocht lekken die als zwarte stipjes in je oog zichtbaar zijn. Dit kan gepaard gaan met oogpijn en irritatie.