Conjunctivitis

Conjunctivitis uitgelegd

Bij conjunctivitis kun je verschillende klachten ervaren. Niet iedereen heeft dezelfde symptomen.

Rood oog

De kleine adertjes in het oog zetten uit omdat ze meer bloed naar het oog brengen om infecties te bestrijden.

Tranen of waterige ogen

Het oog maakt extra traanvocht aan om prikkels of vuil te verwijderen.

Afscheiding

Bij sommige vormen van conjunctivitis kan er afscheiding ontstaan die zich ophoopt op de wimpers, vooral na het slapen.

Branderig of prikkelend gevoel

Je ogen kunnen warm of branderig aanvoelen. Je oog kan warm aanvoelen of een branderig, schurend gevoel geven.

Symptomen van conjunctivitis

Hoewel er verschillende oorzaken voor conjunctivitis zijn, hebben ze vaak vergelijkbare symptomen.

Je kunt symptomen alleen in één oog krijgen, of in beide. Conjunctivitis kan in één oog beginnen, maar zich daarna naar het andere verspreiden.

• Rood oog – Kan een symptoom van conjunctivitis zijn. Wanneer je lichaam een infectie probeert te bestrijden, stuurt het meer bloed naar het getroffen gebied (dit staat bekend als ontsteking). Als de infectie in je oog zit, zetten de bloedvaten in het oog uit. Daardoor worden de kleine adertjes in je ogen ineens veel beter zichtbaar.

• Een branderig gevoel – Ontsteking kan er ook voor zorgen dat je oog warmer aanvoelt, doordat er meer bloed naar het oog stroomt.

• Waterige ogen – Als je conjunctivitis hebt, produceren je ogen mogelijk meer tranen dan normaal en voelen ze extra waterig aan. Als de conjunctivitis wordt veroorzaakt door een allergie of een andere irriterende stof op het oogoppervlak, kan dit helpen die stof weg te spoelen. Lees meer over waterige ogen.

• Korrelig gevoel – Je kunt merken dat je een korrelig gevoel in je oog krijgt. Dit kan komen doordat de conjunctiva een beetje zwelt als die ontstoken raakt.

• Jeukende ogen – Je oog kan extra jeuken. Dit komt vooral voor als de conjunctivitis door een allergie wordt veroorzaakt. Je lichaam geeft een stof vrij die histamine heet, waardoor bloedvaten uitzetten en dat jeukende gevoel kan veroorzaken. Lees meer over jeukende ogen.

• Plakkerige of korstige wimpers – Je kunt een plakkerige of korstige substantie op je wimpers krijgen, en het kan voelen alsof je ogen aan elkaar vastzitten als je wakker wordt. Dit komt vooral voor bij bacteriële conjunctivitis. Je kunt een gele vloeistof, pus genaamd, op je wimpers zien.

Oorzaken van conjunctivitis

Conjunctivitis, ook wel een oogontsteking genoemd, kan verschillende oorzaken hebben. Hieronder lees je de meest voorkomende oorzaken.

• Virussen ‑ De meeste gevallen van conjunctivitis worden veroorzaakt door virussen, vaak dezelfde virussen die ook verkoudheid veroorzaken, zoals adenovirussen. Als een virus de oorzaak is, kun je daarnaast last hebben van verkoudheidsklachten. Andere virussen die conjunctivitis kunnen veroorzaken zijn bijvoorbeeld het herpesvirus of het waterpokkenvirus.

• Bacteriën ‑ Sommige bacteriën die normaal op de huid of in het lichaam voorkomen, kunnen een oogontsteking veroorzaken. Deze vorm komt vaker voor bij kinderen dan bij volwassenen, kan gepaard gaan met afscheiding uit het oog en is besmettelijk, vooral via handen, handdoeken of kussenslopen.

• Allergieën ‑ Allergenen zoals pollen, huisstofmijt of dierenharen kunnen een allergische reactie in het oog veroorzaken. Dit gaat vaak samen met jeuk, roodheid en tranende ogen. Deze vorm is niet besmettelijk.

• Irriterende stoffen ‑ Stoffen zoals shampoo, zeep, schoonmaakmiddelen of oogmake‑up kunnen het oog irriteren en klachten veroorzaken die lijken op conjunctivitis.

• Andere oorzaken ‑ In zeldzamere gevallen kan conjunctivitis samenhangen met andere factoren, zoals een schimmelinfectie, een auto‑immuunziekte of bij baby’s een verstopt traankanaal. Als klachten aanhouden of verergeren, is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts.

Wat kun je doen bij conjunctivitis?

Bij conjunctivitis wordt er gekeken naar je klachten en hoe ernstig deze zijn. In veel gevallen verdwijnen de klachten vanzelf en is behandeling niet nodig. Als je klachten langer aanhouden of veel ongemak veroorzaken, zijn er wel manieren om je ogen te ondersteunen en te ontlasten.

Algemene tips bij conjunctivitis

Bij milde klachten kunnen eenvoudige maatregelen helpen om je ogen rust te geven:

• Draag tijdelijk geen contactlenzen ‑ Als je contactlenzen draagt, is het verstandig om deze tijdelijk niet te gebruiken zolang je klachten hebt. Een bril kan je ogen extra rust geven.

• Wrijf niet in je ogen ‑ Hoewel jeuk of irritatie vervelend kan zijn, kan wrijven de klachten verergeren en extra irritatie veroorzaken.

• Houd je oogleden schoon ‑ Plakkerige oogleden of wimpers kun je voorzichtig reinigen met lauwwarm water en een schoon wattenschijfje. Gebruik liever geen zeep of andere middelen.

• Vermijd prikkels ‑ Als je merkt dat allergenen zoals pollen, huisdierharen of stof je klachten verergeren, probeer deze dan zoveel mogelijk te vermijden.

Ondersteunende producten

Er zijn producten die kunnen helpen om klachten te verlichten. Deze zijn verkrijgbaar bij Specsavers of bij de apotheek.

• Kunsttranen ‑ Vrij verkrijgbare kunsttranen kunnen helpen bij droge, geïrriteerde of branderige ogen.

• Oogkompressen ‑ Warme of koude oogkompressen kunnen verlichting geven bij jeuk, irritatie of een vermoeid gevoel van de ogen.

• Ooglidreiniging ‑ Oogliddoekjes of speciale reinigingsoplossingen kunnen helpen om oogleden en wimpers voorzichtig schoon te houden.

Volg altijd het advies van je huisarts of oogarts ‑ Is conjunctivitis bij jou vastgesteld door de huisarts/ oogarts, volg dan altijd het advies en behandelplan dat je hebt meegekregen.

Wanneer verder laten beoordelen? ‑ Houden je klachten aan, worden ze erger of twijfel je over wat er aan de hand is, dan kun je bij ons terecht voor een ooggezondheidsonderzoek. Als de klachten niet passen bij een milde oogontsteking, adviseren we om contact op te nemen met de huisarts voor verdere beoordeling.

Verspreiding en irritatie helpen beperken

Je kunt de kans op conjunctivitis verkleinen door goede hygiëne en het vermijden van prikkels. Heb je al conjunctivitis, dan kunnen deze tips ook helpen om verdere verspreiding te beperken.

• Goede hygiëne ‑ Was je handen regelmatig en raak je ogen zo min mogelijk aan. Gebruik je eigen handdoek en washandje en deel deze niet met anderen.

• Beperk contact bij besmettelijke vormen ‑ Sommige vormen van conjunctivitis zijn besmettelijk. Door tijdelijk extra afstand te houden en goed op hygiëne te letten, verklein je de kans dat je anderen aansteekt, bijvoorbeeld thuis, op school of op het werk.

• Omgaan met allergieën ‑ Als je weet dat allergieën je klachten uitlokken, kan het helpen om prikkels zoals pollen, huisstofmijt of dierenharen zoveel mogelijk te vermijden. Regelmatig schoonmaken en ventileren kan hierbij ondersteunen.

• Vermijd oogirritatie ‑ Gebruik geen oude oogmake‑up, spoel shampoo en zeep goed uit je ogen en wees voorzichtig bij het werken met irriterende stoffen.

Zou het iets anders kunnen zijn?

uveïtis

Dit is een ontsteking van de iris, het gekleurde deel van het oog. Het is vaak eenvoudig te behandelen, maar kan tot zichtverlies leiden als er niet op wordt gereageerd.

Blefaritis

Dit is wanneer de randen van je oogleden ontstoken raken. Het kan er ook voor zorgen dat het wit van je ogen rood wordt. Lees meer over.

Cornea zweren

Dit is een pijnlijke zweer die zich ontwikkelt op het buitenoppervlak van je oog en die oogontsteking en roodheid kan veroorzaken. Ze komen vaker voor bij contactlensdragers.

Cornea erosie

Dit is wanneer er een kras of schram op de voorkant van het oog zit en het kan roodheid van de ogen, ongemak en lichtgevoeligheid veroorzaken.