Droge ogen uitgelegd
Droge ogen is een aandoening waarbij je ogen droog, branderig of ongemakkelijk kunnen aanvoelen. De voorkant van je ogen (het hoornvlies) moet voortdurend goed bevochtigd blijven. Droge ogen ontstaan wanneer je ogen te weinig tranen aanmaken, of wanneer de kwaliteit van de tranen niet goed genoeg is
Hoe ontstaan tranen in je ogen
Gezonde ogen zijn voortdurend bedekt met een traanlaag. Zo ontstaan tranen.
Traanklieren
De traanklieren maken tranen, die vooral uit zout en water bestaan. Problemen met de traanklieren zorgen ervoor dat je niet genoeg tranen maakt.
Meibomklier
Deze klier in je ooglid produceert een vettige laag die helpt te voorkomen dat je tranen verdampen. Problemen met de meibomklier kunnen betekenen dat er niet genoeg van deze olie in je tranen terechtkomt.
Slijmklieren
Deze cellen zitten in de conjunctiva, een laag aan de voorkant van het oog. Mucine helpt de traanlaag op het oog te houden door oppervlaktespanning te creëren. Als er niet genoeg mucine is, blijft de traanlaag niet op het oog zitten.
Traankanaaltjes
Oude tranen verlaten het oog via de traankanaaltjes aan weerszijden van je neus. Ze lopen je neus in.
Wat zijn droge ogen?
Droge ogen ontstaan wanneer er iets niet goed gaat bij de manier waarop je ogen tranen aanmaken of gebruiken. Vaak is er niet één oorzaak te vinden, maar een combinatie van factoren.
De term droge ogen wordt veel gebruikt en ooggprofessionals zullen begrijpen wat je ermee bedoelt. Soms hoor je ook de term keratoconjunctivitis sicca. Dit is de medische benaming voor droge ogen.
Maar geen zorgen: je hoeft geen specialist te zijn. Droge ogen is een prima en duidelijke term om te gebruiken.
Soorten droge ogen
Droge ogen vallen meestal in één van de volgende twee categorieën (al komt een combinatie ook vaak voor):
Verdampingsgerelateerde droge ogen ‑ Dit ontstaat wanneer je tranen te snel verdampen, vaak doordat de meibomklieren niet goed werken. Zonder voldoende olie blijven tranen niet goed op het oogoppervlak. Klachten kunnen verergeren door airconditioning, veel schermgebruik of het dragen van contactlenzen.
Droge ogen door tekort aan kamerwater ‑ Bij deze vorm maken je ogen te weinig waterige tranen aan. Dit komt minder vaak voor en hangt vaak samen met leeftijd, bepaalde gezondheidsproblemen of medicatie. Je ogen kunnen hierbij droog, pijnlijk of vermoeid aanvoelen.
We helpen je graag met je zicht
Merk je een verandering in je zicht? Of het nu iets nieuws is of iets waar je al langer last van hebt, we helpen je graag verder.
Wat experts zeggen over droge ogen
Onze deskundige optometristen zien dagelijks mensen met droge ogen. Hieronder lees je waar je op kunt letten
Maak een oogmetingSymptomen van het doge ogen
Hier zijn enkele van de meest voorkomende symptomen van doge ogen
Een schurend, jeukend of ongemakkelijk gevoel, alsof er iets in je oog zit
Een branderig of pijnlijk gevoel op het oogoppervlak of in de ooghoeken
Wazig zicht dat tijdelijk kan zijn of steeds terugkomt (vaak wordt het beter als je knippert). Lees meer over wazig zicht.
Ongemak bij het dragen van contactlenzen, vooral aan het einde van de dag
Waterige ogen (dit lijkt misschien tegenstrijdig, maar tranende ogen komen vaak voor bij droge ogen). Lees meer over waterige ogen.
Ooglidtrekkingen (het onwillekeurig trillen of knipperen van het ooglid)
Dit komt vaak voor bij droge ogen, vermoeidheid of veel schermgebruik en is meestal onschuldig. Lees meer over ooglidtrekkingen.
Wat veroorzaakt doge ogen?
Er zijn veel redenen waarom je doge ogen kunt krijgen. Vaak is het een combinatie van factoren. Hier zijn enkele veelvoorkomende oorzaken:
Verstopte klieren. Als de kliertjes in je oogleden niet goed werken (meibomklieren), komt er te weinig olie in je traanfilm. Daardoor verdampen je tranen sneller en drogen je ogen uit.
Blefaritis. Dit is een ontsteking van de ooglidrand en de huid rond de wimpers. Dit kan de traanfilm verstoren en droge ogen veroorzaken. Lees meer over blefaritis.
Leeftijd. Naarmate je ouder wordt, werken de klieren die je tranen aanmaken vaak minder goed. Ook worden tranen minder goed over het oog verdeeld bij het knipperen.
Contactlenzen. Contactlenzen kunnen de natuurlijke traanfilm verstoren, waardoor je sneller last krijgt van droge of geïrriteerde ogen.
Veel schermgebruik. Als je lang naar een scherm kijkt, knipper je minder vaak. Hierdoor worden je ogen minder goed bevochtigd en kunnen ze droog aanvoelen. Lees meer over beeldschermgebruik.
Airconditioning of verwarming. Droge lucht onttrekt vocht uit je ogen, waardoor tranen sneller verdampen.
Droge, warme of winderige omgeving. Deze omstandigheden hebben hetzelfde effect als airco: je ogen drogen sneller uit.
Oogoperaties. Na sommige oogoperaties, zoals een staaroperatie, kun je tijdelijk of blijvend last krijgen van droge ogen. Lees meer over staar.
Medische aandoeningen. Aandoeningen zoals diabetes, reumatoïde artritis of het syndroom van Sjögren kunnen invloed hebben op de traanproductie.
Medicatie. Sommige medicijnen, zoals antihistaminica, kunnen droge ogen als bijwerking hebben.
Alcohol. Alcohol werkt uitdrogend en kan de hoeveelheid tranen die je ogen aanmaken verminderen.
Hormonale veranderingen. Veranderingen in hormonen, zoals tijdens de overgang, kunnen ook zorgen voor droge ogen.
Hoe diagnosticeren we droge ogen ?
Wanneer je in de winkel komt, worden eerst vragen gesteld over je klachten. Soms geef je zelf al aan dat je last hebt van prikkende, branderige of droge ogen. Ook op basis van je antwoorden en klachten kan duidelijk worden dat je ogen mogelijk wat droger zijn.
Je hebt altijd de keuze om een ooggezondheidsonderzoek te doen. Tijdens dit onderzoek kunnen, als dat nodig is, extra testen worden uitgevoerd om de droogte van je ogen beter in kaart te brengen.
Bij dit onderzoek wordt onder andere gekeken naar het oppervlak van je ogen met speciale apparatuur. Daarnaast kan de kwaliteit en hoeveelheid van je tranen worden beoordeeld. Zo wordt gekeken hoe lang je tranen stabiel blijven op het oog en of er voldoende traanvocht wordt aangemaakt. Deze metingen helpen om beter te begrijpen wat er speelt en welke vervolgstappen passend zijn.
Maak een oogmetingDe rol van beeldschermen bij droge ogen
Beeldschermen kunnen zeker bijdragen aan droge ogen en hoofdpijn. Veel mensen merken klachten na langdurig werken achter een computer, tablet of telefoon.
Wanneer je langere tijd naar een scherm kijkt, knipper je minder vaak en vaak ook onvolledig. Daardoor wordt het oogoppervlak minder goed bevochtigd. Je ogen staan langer bloot aan de lucht, waardoor tranen sneller verdampen en je ogen droog of geïrriteerd kunnen aanvoelen. In kantooromgevingen met airconditioning kan dit effect nog sterker zijn.
Hoofdpijn bij schermgebruik ontstaat vaak doordat je oogspieren langdurig moeten focussen. Ook schittering of reflecties van het scherm kunnen extra inspanning vragen om scherp te blijven zien, wat vermoeiend is voor je ogen.
Hoe worden droge ogen behandeld?
Droge ogen zijn vaak goed te behandelen. Het doel is om je ogen comfortabeler te laten aanvoelen en klachten te verminderen. Welke aanpak het beste past, hangt af van je klachten en situatie.
Hulpmiddelen bij droge ogen
Warm of koud kompres
Een warm of koud kompres kan verlichting geven bij droge, geïrriteerde of vermoeide ogen.
Warm gebruik kan helpen bij verstopte kliertjes, ooglidrandproblemen of blefaritis.
Koud gebruik kan prettig zijn bij allergieën, ontsteking, hoofdpijn of een zwaar gevoel rond de ogen.
Een kompres kan goed gecombineerd worden met oogdruppels.
Oogdruppels bij droge ogen
Oogdruppels helpen om het oogoppervlak te bevochtigen en het ongemak van droge ogen te verminderen. Ze kunnen ook extra comfort geven bij het dragen van contactlenzen. In de winkel zijn verschillende soorten oogdruppels verkrijgbaar, afgestemd op verschillende klachten. Daar kan je worden geholpen met advies over welke druppels het beste bij jouw situatie passen, zoals bijvoorbeeld Hylo‑Comod of Hylo Gel.
Ooglidhygiëne
Goede ooglidhygiëne kan helpen bij klachten zoals blefaritis en draagt bij aan een gezondere traanfilm. Oogliddoekjes of ‑oplossingen helpen bij het verwijderen van vuil, talg en allergenen rondom de ogen en kunnen zo irritatie verminderen.
Wanneer hebben droge ogen medische hulp nodig?
Droge ogen zijn meestal onschuldig, maar soms kunnen klachten wijzen op iets ernstigers. Krijg je last van ernstige lichtgevoeligheid, rode en pijnlijke ogen of een duidelijke verandering van je zicht, dan is het belangrijk om contact op te nemen met je huisarts. Deze klachten kunnen wijzen op een complicatie die verder onderzocht moet worden.
Hoe helpen oogdruppels?
Naast dat ze helpen bij klachten van droge ogen, bevat ons assortiment oogdruppels tegen droge ogen geen conserveringsmiddelen, zodat ze de delicate structuur van je traanlaag niet aantasten. Ze zijn ook contactlens‑vriendelijk, dus je kunt ze gebruiken terwijl je je contactlenzen draagt.
Welke oogdruppels tegen droge ogen zijn geschikt voor jou?
Er zijn verschillende soorten oogdruppels, afgestemd op verschillende gradaties van droge ogen. Praat met ons team in de winkel of met je huisarts; zij kunnen je het juiste type aanraden. Als je je zorgen maakt over je ooggezondheid, neem dan contact op met je lokale winkel, ook als je geen afspraak hebt.
Hoe vaak moet je oogdruppels gebruiken?
Als je oogdruppels gebruikt die zijn voorgeschreven door je huisarts of oogarts, volg dan altijd hun advies.
Voorkomen van droge ogen
Er zijn een aantal eenvoudige stappen die kunnen helpen om de kans op droge ogen te verkleinen:
Drink voldoende water ‑ Door goed gehydrateerd te blijven, kan je lichaam voldoende tranen blijven aanmaken.
Neem regelmatig pauzes van schermen ‑ Volg de 20‑20‑20‑regel: kijk elke 20 minuten 20 seconden lang op ongeveer 6 meter afstand. Dit helpt je ogen ontspannen en stimuleert knipperen.
Ga zorgvuldig om met contactlenzen ‑ Draag en verzorg je lenzen volgens de instructies. Merk je dat je ogen droger worden, dan is het verstandig dit te bespreken.
Zorg voor voldoende luchtvochtigheid ‑ In droge ruimtes kan een luchtbevochtiger helpen om uitdroging van de ogen te beperken.
Beperk blootstelling aan airconditioning ‑ Airco kan de lucht uitdrogen en daarmee ook je ogen. Probeer hier, waar mogelijk, minder lang aan blootgesteld te zijn.
Je vragen over droge ogen beantwoord
Sommige mensen merken een zacht klikkend of ploppend geluid bij het knipperen. Dit kan vaker voorkomen bij droge ogen en ontstaat meestal doordat vastzittende tranen of slijm loskomen tijdens het knipperen. In de meeste gevallen is dit onschuldig. Blijft het geluid aanhouden of komen er andere klachten bij, dan is het verstandig om dit te laten beoordelen.
De meeste mensen hebben geen slaapbril nodig. Klachten verbeteren vaak al met oogdruppels, kompressen of goede ooglidhygiëne. Als droge ogen vooral ’s nachts of ’s ochtends klachten geven, kunnen slaapbrillen soms helpen. Ze zijn ontworpen om te voorkomen dat je ogen tijdens de slaap te veel vocht verliezen. Het is wel belangrijk om je vooraf goed te laten adviseren en alleen betrouwbare producten te gebruiken.
Droge ogen kunnen tijdelijk zijn, maar ook langdurig voorkomen. Veel mensen merken dat klachten in bepaalde periodes of situaties terugkomen, bijvoorbeeld bij veel schermgebruik, droge lucht of hormonale veranderingen.
Ja, voldoende drinken helpt. Bij uitdroging probeert je lichaam vocht vast te houden, waardoor je ogen en mond droger kunnen aanvoelen. Door goed gehydrateerd te blijven, ondersteun je de aanmaak van tranen die nodig zijn om je ogen comfortabel en gezond te houden.
Alcohol werkt uitdrogend. Hierdoor kan de hoeveelheid en kwaliteit van je tranen afnemen. Tranen zijn belangrijk om het oog te bevochtigen, maar ook om vuil en bacteriën weg te spoelen en je ogen te beschermen tegen infecties.
We helpen je graag met je zicht
Merk je een verandering in je zicht? Of het nu iets nieuws is of iets waar je al langer last van hebt, we helpen je graag verder.
Ontdek meer over zicht
Bronnen die we hebben gebruikt
Kimberley Young (2022) Eye Health UK – lancering van de campagne #VisionAndMenopause. Beschikbaar op: https://www.aop.org.uk/ot/industry/charity/2022/10/18/eye‑health‑uk‑launch‑visionandmenopause‑campaign
Asuman Celikbilek, Mehmet Adam (2015) NCBI. De relatie tussen doge ogen syndroom en migraine [Online]. Beschikbaar op: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25231463/ (Geraadpleegd: 6 november 2019)
Bengu E Koktekir, Guner Celik, Aylin Karalezli, Ali Kal (2012) NCBI. Doge ogen en migraine: is er echt een correlatie? [Online]. Beschikbaar op: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22710496/ (Geraadpleegd: 6 november 2019)
(2015) NCBI. Chronische migraine wordt geassocieerd met een verminderde dichtheid van cornea zenuwvezels en symptomen van doge ogen syndroom. [Online]. Beschikbaar op: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25828778/ (Geraadpleegd: 6 november 2019)
Association of Optometrists (geen datum). AOP‑positie: zichtbaar blauwlicht [Online]. Beschikbaar op: https://www.aop.org.uk/our‑voice/policy/position‑statements/2023/01/03/visible‑blue‑light
NICE (2023) Doge ogen syndroom. Beschikbaar online: https://cks.nice.org.uk/topics/dry‑eye‑disease/