- Netvliesloslating uitgelegd
- Wat is een netvliesloslating?
- Stel je voor dat je oog als een waterballon
- Netvliesloslating is een noodgeval.
- Wat zijn de symptomen van een netvliesloslating?
- Soorten netvliesloslating
- Wat veroorzaakt een netvliesloslating?
- Diagnose van netvliesloslating
- Behandeling bij netvliesloslating
- Hoe je je op een operatie voorbereidt
- Netvliesloslating voorkomen
- Vragen en antwoorden: netvliesloslating
Zie je zwarte vlekken in je zicht?
Deze kleine, halfdoorzichtige vlekjes worden floaters genoemd. Ze ontstaan wanneer kleine klontjes eiwit of weefsel in de gel in je oog rondzweven en schaduwen op je netvlies werpen. Klinkt alarmerend, maar de waarheid is dat floaters meestal onschadelijk zijn. Je merkt ze misschien meer ’s ochtends, als je naar egale oppervlakken kijkt, of na het lezen of het wrijven in je ogen.
En wat als je flitsen van licht ziet?
Soms gaat een floater gepaard met felle flikkeringen of flitsen – als kleine vonkjes in je zicht. Deze flitsen ontstaan wanneer het glasvocht aan het netvlies trekt. Dat is vaak niets ernstigs, maar het kan soms wijzen op een groter probleem, zoals een scheur of loslating van het netvlies. Als je flitsen opmerkt, laat het dan controleren.
Retinal detachment explained
A retinal detachment occurs when the retina detaches from the back wall of the eye.
Wat is een netvliesloslating?
Het netvlies is een laag lichtgevoelig weefsel dat de achterkant van je oog bekleedt. Het ontvangt licht dat door je pupil valt en zet dat om in elektrische signalen. Deze signalen worden naar je hersenen gestuurd, die deze informatie gebruiken om de beelden te vormen die je ziet.
Soms kan het netvlies aan de achterkant van je oog uit zijn positie worden getrokken. Daardoor raakt het afgesneden van zijn bloedvoorziening, waardoor de cellen in het netvlies stoppen met werken.
Glasvocht en je netvlies
In je oogbol zit een gelachtige vloeistof die glasvocht wordt genoemd. Het helpt onder andere om de vorm van het oog te behouden. Normaal drukt het glasvocht tegen het netvlies en houdt het dat op zijn plaats tegen de achterwand van het oog.
Maar er kan iets misgaan. De kwaliteit of de hoeveelheid glasvocht kan afnemen, waardoor het losraakt van de binnenwand van het oog en het netvlies meetrekt. Soms zorgt een gat of een scheur in het netvlies ervoor dat de vloeistof kan weglekken en tussen het netvlies en de achterwand van het oog terechtkomt.
Stel je voor dat je oog als een waterballon in een fles zit.
Om netvliesloslating te begrijpen, kun je je voorstellen dat je netvlies als een waterballon in een glazen fles zit (de fles stelt de wanden van je oog voor). Als de ballon met water gevuld is, drukt de buitenste laag van de ballon tegen de binnenwand van de fles. Als er echter een gaatje in de ballon zit, lekt het water weg tussen de ballon en het glas en duwt het het oppervlak van de ballon van de wand van de fles af. Op dezelfde manier, als je wat water uit de ballon haalt, zal hij ‘krimpen’ en trekt de ballon zich van de wand van de fles terug.
Dit lijkt op wat er gebeurt bij een netvliesloslating: het netvlies raakt los van de binnenwand van het oog.
Netvliesloslating is een noodgeval.
Een netvliesloslating is een ernstige oogsituatie die dringend medische behandeling nodig heeft. Als je symptomen van een netvliesloslating hebt, bel dan je huisarts.
Wat zijn de symptomen van een netvliesloslating?
Een netvliesloslating is pijnloos. Het gebeurt vaak vrij snel (in slechts een paar uur), maar soms ontstaan de symptomen langzaam over enkele dagen of zelfs weken. Hoewel het niet pijnlijk is, is het normaal dat je je erg zorgen maakt over veranderingen in je zicht. Als je een van de volgende symptomen ervaart, zoek dan meteen medische hulp. Hoe eerder een netvliesloslating wordt behandeld, hoe groter de kans om zichtverlies te voorkomen.
Plotselinge toename van floaters – Floaters zijn meestal onschuldig. Maar als je plotseling veel meer ziet, kan dat een teken zijn van een netvliesloslating.
Toename van flitsen – Korte lichtflitsen aan de rand van je zichtveld kunnen voorkomen. Maar als je ineens meer merkt, kan dat een teken zijn van een netvliesloslating.
Een gordijn of sluier – Als er een donkere schaduw over je zicht beweegt, kan dat betekenen dat je netvlies is losgeraakt. Neem dan contact op met je huisarts.
Wazig zicht – Veel mensen krijgen wazig of vervormd zicht wanneer hun netvlies begint los te laten. Het wordt in de loop van de tijd erger.
Soorten netvliesloslating
Er zijn drie typen netvliesloslating (je kunt meer dan één type tegelijk hebben). Ze hebben verschillende oorzaken, maar de symptomen zijn hetzelfde. Alle drie de typen zijn medische noodgevallen en kunnen tot zichtverlies leiden als ze niet behandeld worden.
Een gat of scheur in het netvlies — de meest voorkomende oorzaak van een netvliesloslating. Vocht kan door de scheur lekken en het netvlies van de achterkant van het oog tillen, waardoor de bloedvoorziening afgesneden wordt.
Littekens op het netvlies — bepaalde gezondheidsituaties kunnen het netvlies beschadigen zodat er littekens ontstaan. Na verloop van tijd kunnen deze littekens rimpelen of samenbollen en het netvlies omhoog en weg van de achterkant van het oog trekken. Dit staat bekend als tractionele netvliesloslating.
Vocht lekt van achter het oog — zelden kunnen lekke bloedvaten het netvlies van de oogwand wegduwen. Dit wordt een exsudatieve netvliesloslating genoemd.
Wat veroorzaakt een netvliesloslating?
Er zijn veel factoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan van een netvliesloslating. Soms komen meerdere factoren samen en wordt het daardoor waarschijnlijker. Als je wilt weten waarom het bij jou is gebeurd, kan je oogarts je er misschien meer over vertellen.
Hier zijn enkele van de meest voorkomende oorzaken van netvliesloslating.
Ouder worden – Komt vaker voor tussen 40 en 70 jaar. Veranderingen in het glasvocht van het oog kunnen het netvlies wegtrekken of scheuren veroorzaken.
Erg bijziend zijn – Bijziendheid kan het risico op netvliesloslating op jongere leeftijd verhogen, omdat de vorm van het oog het netvlies gevoeliger voor scheuren kan maken. Lees meer over bijziendheid.
Eerdere netvliesloslating – Als je in het verleden al een netvliesloslating in een van je ogen hebt gehad, is de kans groter dat het opnieuw voorkomt, in hetzelfde of in het andere oog.
Oogletsel – Trauma aan het oog kan scheuren veroorzaken, waardoor vocht achter het netvlies kan komen en het los kan maken.
Littekenweefsel – Aandoeningen zoals diabetische retinopathie kunnen het netvlies beschadigen en littekens veroorzaken, die het netvlies van de achterwand van het oog weg kunnen trekken. Lees meer over diabetische retinopathie.
Oogontsteking – Verschillende aandoeningen kunnen ontstekingen in het oog veroorzaken. Na verloop van tijd kunnen deze ook littekens laten ontstaan.
Oogoperaties – Ingrepen zoals staaroperatie, vitrectomie of laseroperaties aan het oog kunnen het risico op netvliesloslating vergroten. Lees meer over staar.
Erfelijke aanleg – Als iemand in je familie een netvliesloslating heeft gehad, kan dat betekenen dat de kans groter is dat jij het ook krijgt.
Diagnose van netvliesloslating
Als je symptomen van een netvliesloslating hebt, is het heel belangrijk dat je er snel een arts naar laat kijken. Hoe eerder het wordt vastgesteld, hoe groter de kans dat je je zicht kunt beschermen. Neem contact op met je huisarts als je symptomen van een netvliesloslating hebt.
Kan een opticien een netvliesloslating vaststellen?
Bij symptomen van een netvliesloslating is het belangrijk dat je direct contact opneemt met je huisarts. Indien een opticien in onze Specsavers winkel een vermoeden heeft van een netvliesloslating, zal je direct worden verwezen naar je huisarts. Dit komt omdat je met spoed een controle nodig hebt bij de oogarts. Er zijn verschillende methoden die oogartsen en een optometrist in het ziekenhuis gebruiken om een netvliesloslating vast te stellen.
Onderzoek bij verwijde pupil – Een oogarts zal een onderzoek bij verwijde pupil uitvoeren. Je krijgt oogdruppels die je pupillen verwijden, zodat ze met een spleetlamp de achterkant van je oog beter kunnen bekijken. Nadat je deze druppels hebt gehad, raden we gewoonlijk aan niet te rijden totdat je zicht is hersteld.
OCT – Een Optical Coherence Tomography (OCT) is een krachtig apparaat dat een oogarts in staat stelt om in het oog te kijken. Het laat zien of het netvlies zich heeft losgemaakt van de achterkant van het oog of of er littekenvorming aan het oppervlak te zien is.
Echografie – Gebruikt geluidsgolven om een 3D‑beeld van je oog te maken, zodat eventuele scheurtjes in het netvlies of vochtophoping opgespoord kunnen worden.
CT‑scan – Een computertomografie (CT‑scan) gebruikt röntgenstralen om een afbeelding van de binnenkant van je oog te maken. Dit wordt meestal gebruikt als de netvliesloslating na een verwonding is opgetreden.
Behandeling bij netvliesloslating
Als je een netvliesloslating hebt, moet je met spoed een oogoperatie ondergaan. Er zijn verschillende methoden die de oogarts kan toepassen, afhankelijk van het type netvliesloslating, welk deel van het netvlies losgeraakt is en wat de onderliggende oorzaak is.
In de meeste gevallen ben je wakker tijdens de operatie. Je krijgt een plaatselijke verdoving, waardoor je geen pijn voelt.
Hoe je je op een operatie voorbereidt
Een operatie voor een netvliesloslating is meestal een spoedoperatie. Sommige mensen gaan meteen naar de operatiekamer, maar anderen moeten een paar uur of zelfs een paar dagen wachten. In beide gevallen vertelt de oogarts hoe je je moet voorbereiden. Als je een lokale verdoving krijgt, mag je meestal op dezelfde dag dat je geopereerd wordt eten en drinken.
Sommige mensen vinden een operatie erg eng — dat is heel normaal. Maar denk eraan waarom je het doet. Zonder behandeling leidt een netvliesloslating bijna altijd tot volledig zichtverlies, en dat is niet meer terug te draaien.
Wat gebeurt er bij een operatie bij een netvliesloslating?
Een netvliesloslating is een aandoening die in het ziekenhuis behandeld wordt. De oogarts bepaalt welke behandeling nodig is en legt uit wat je kunt verwachten. Soms is één behandeling genoeg, en soms is er meer nodig. Maar de oogarts bepaalt welke behandeling het beste past bij jouw situatie.
Hieronder zie je welke behandelingen een oogarts zou kunnen gebruiken:
Vitrectomie
Dit is de meest voorkomende behandeling van een netvliesloslating. De oogarts verwijdert een deel van het glasvocht uit je oog en vervangt dit door een kleine hoeveelheid gas (of een speciale olie). Het gas drukt tegen het netvlies en duwt het terug tegen de binnenwand van het oog, waar het zich geleidelijk weer aanhecht. In een aantal weken wordt het gas geleidelijk door je lichaam opgenomen. Je lichaam maakt nieuw glasvocht aan ter vervanging van wat de oogarts heeft verwijderd.
Pneumatische retinopexie
Bij deze behandeling wordt een gasbel in het oog gebracht om het netvlies terug te duwen. Dit wordt alleen in bepaalde situaties toegepast.
Sclera‑band
De sclera is het witte deel van je oog. Bij deze operatie plaatst de oogarts een klein bandje (vaak van siliconen) rondom de oogbol. Dit verandert de vorm van het oog een beetje, waardoor het netvlies beter kan aanhechten. Het bandje blijft meestal zitten en is niet zichtbaar.
Cryotherapie en laserchirurgie
Als je netvliesloslating wordt veroorzaakt door een gat of scheur in het netvlies, kan de oogarts via een kijkoperatie laserbehandeling of cryotherapie (bevriezing) uitvoeren. Deze behandelingen zorgen dat de randen van een scheur of gat aan elkaar vastgroeien, waardoor verdere lekkage van vocht wordt voorkomen.
Herstel na een operatie bij een netvliesloslating
Het herstel na een operatie bij een netvliesloslating duurt meestal 2–6 weken. Je moet mogelijk in een bepaalde houding liggen, met je hoofd voor een paar dagen in een vaste positie (vaak met het gezicht naar beneden) om het netvlies te laten genezen. Je zult waarschijnlijk korte tijd een ooglapje dragen. Je kunt in het begin wazig zicht hebben, maar dat na enkele maanden beter worden. Je ogen kunnen pijnlijk of kriebelend aanvoelen. Je kunt paracetamol, antibiotica en oogdruppels krijgen om te helpen.
Netvliesloslating voorkomen
Het is meestal niet mogelijk om een netvliesloslating te voorkomen ‑ het wordt over het algemeen veroorzaakt door factoren waar je geen controle op hebt (zoals ouder worden of je erfelijkheid).
Met dat in je achterhoofd kun je de kans dat het gebeurt verkleinen met een paar eenvoudige voorzorgsmaatregelen. Het dragen van een beschermende bril tijdens het sporten of bij klussen kan helpen. Als je diabetes hebt, kan het goed onder controle houden daarvan ook het risico op diabetische retinopathie verminderen.
Vragen en antwoorden: netvliesloslating
Nee, je moet niet autorijden na een netvliesloslating‑operatie. Afhankelijk van het soort operatie dat je hebt gehad, moet je misschien een paar dagen of een paar weken wachten voordat het weer veilig is om te rijden. Vraag de oogarts om advies.
Voor veel mensen die behandeld worden voor een netvliesloslating komt het niet terug. Als je het echter eerder hebt gehad, loop je wel een hoger risico dat het terugkeert dan anderen. Na je operatie moet je je oogarts blijven bezoeken voor regelmatige controles.
Als je een netvliesloslating snel laat behandelen, is de kans groot dat je zicht hersteld kan worden — of in elk geval verbetert. Als het echter niet behandeld wordt, leidt het vrijwel altijd tot blijvend verlies van je zicht in het aangedane oog.
Hoe snel een netvlies losraakt kan sterk variëren. Bij sommige mensen gebeurt het binnen een paar uur. Bij anderen kan het weken of zelfs maanden duren voordat het zich geleidelijk losmaakt.
Als een netvliesloslating snel wordt gediagnosticeerd en behandeld, is de prognose vaak heel goed. Sommige mensen krijgen hun zicht terug zoals het was. Het hangt echter van veel factoren af — waaronder hoeveel van het netvlies loszat, hoe lang het duurde en welk deel van het netvlies was aangedaan.
Hoewel je een netvliesloslating niet altijd kunt voorkomen, kunnen sommige veranderingen in levensstijl helpen. Een gezond, evenwichtig dieet en voldoende lichaamsbeweging kunnen helpen bij het beheersen van type 2 diabetes en zo het risico op diabetische retinopathie verminderen. Het dragen van een beschermende bril bij sport en kluswerk, en het dragen van een helm bij het fietsen of rijden op een motor of brommer kan ook helpen.
Meestal treft een netvliesloslating slechts één oog tegelijk. In zeldzame gevallen kan het echter beide ogen tegelijk aantasten — vooral als het samenhangt met onderliggende gezondheidsproblemen die beide ogen beïnvloeden.
Nee, je mag geen contactlenzen dragen na een netvliesloslating‑operatie. Het inbrengen van contactlenzen kan irritatie veroorzaken en vergroot de kans op een infectie. Gebruik in plaats daarvan een gewone bril. Je oogarts laat je weten wanneer het weer veilig is om contactlenzen te gaan gebruiken.
Ja — regelmatige oogmetingen bij Specsavers kunnen je helpen vroege tekenen van een netvliesloslating op te sporen.
We helpen je graag met je zicht
Merk je een verandering in je zicht? Of het nu iets nieuws is of iets waar je al langer last van hebt, we helpen je graag verder.
Bronnen die we hebben gebruikt
American Academie of Opthalmology (2024) Netvliesloslating. Beschikbaar op: https://www.aao.org/eye‑health/diseases/detached‑torn‑retina
Blair, K., Czyz, C. (2024) Netvliesloslating. Beschikbaar op: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK551502/
Cleveland Clinic (2023) Netvliesloslating. Beschikbaar op: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/10705‑retinal‑detachment
Guy's and St Thomas' Specialist Care (2025) Wat zijn de oorzaken van netvliesloslating? Beschikbaar op: https://guysandstthomasspecialistcare.co.uk/news/what‑causes‑retinal‑detachment/
Madi, H., Keller, J. (2022) Stijgend aantal ziekenhuisopnames voor netvliesloslating en vitreo‑retinale chirurgie in Engeland 2000–2018. Beschikbaar op: https://www.nature.com/articles/s41433‑021‑01647‑2
Mayo Clinic (2024) Netvliesaandoeningen. Beschikbaar op: https://www.mayoclinic.org/diseases‑conditions/retinal‑diseases/diagnosis‑treatment/drc‑20355827
Moorfields Eye Hospital (2025) Netvliesloslating. Beschikbaar op: https://www.moorfields.nhs.uk/eye‑conditions/retinal‑detachment
National Eye Institute (2024) Netvliesloslating. Beschikbaar op: https://www.nei.nih.gov/learn‑about‑eye‑health/eye‑conditions‑and‑diseases/retinal‑detachment
NICE (2024) Netvliesloslating. Beschikbaar op: https://cks.nice.org.uk/topics/retinal‑detachment/
Office for Health Improvement & Disparities (2024) Zichtprofiel statistisch commentaar: mei 2024. Beschikbaar op: https://www.gov.uk/government/statistics/vision‑profile‑may‑2024‑update/vision‑profile‑statistical‑commentary‑may‑2024
RNIB (2023) Netvliesloslating. Beschikbaar op: https://www.rnib.org.uk/your‑eyes/eye‑conditions‑az/retinal‑detachment/